Món ăn Việt Nam nên thử: chọn theo từng miền, cách ăn và giá

Sáng sớm ở Hà Nội, hơi nước bốc lên từ nồi phở đầu ngõ; cùng giờ ấy ở Huế, nồi bún bò nổi váng dầu ớt đỏ, còn ở Sài Gòn, khói sườn nướng bay ra tận vỉa hè. Nhìn chung, món miền Bắc vị thanh, ít cay; miền Trung đậm và cay hơn; miền Nam nêm ngọt và ăn kèm nhiều rau.

Món ăn Việt Nam nên thử ở từng miền #

Bảng xếp theo miền, không theo thứ hạng; cột cuối gợi ý nơi nên thử và thời điểm thường bán.

Miền Bắc: phở, bún chả, chả cá, bánh cuốn #

Ở Hà Nội, tô đầu tiên nên là phở. Nước dùng ninh xương bò với hồi, quế, đinh hương; phở Bắc nước trong, ít rau hơn phở trong Nam. Một số quán phở bò chỉ để giấm tỏi trên bàn, còn chanh thường đi với phở gà. Gọi thêm quẩy, nhúng vào nước dùng vài giây rồi ăn khi vỏ còn giòn.

Bữa trưa dành cho bún chả: chả nướng than thả trong bát nước chấm chua ngọt, ăn cùng bún và rổ rau sống.

Chả cá Lã Vọng là món để ngồi lâu: cá, thường là cá lăng, ướp riềng, nghệ, mẻ, nướng sơ rồi đảo cùng thì là, hành trên chảo nóng tại bàn, ăn với bún, lạc rang, rau thơm và chút mắm tôm pha chanh. Món có cả đậu phộng lẫn mắm tôm, người dị ứng nên dặn trước.

Bánh cuốn là món sáng: bột gạo tráng mỏng trên tấm vải căng trên nồi hấp, cuốn thịt băm, mộc nhĩ, ăn với chả lụa và nước mắm pha nhạt. Chọn hàng tráng bánh tại chỗ để bánh còn nóng, mềm.

Miền Trung: bún bò Huế, mì Quảng, cao lầu, bánh xèo #

Bún bò Huế đậm và cay nhất trong các món nước ở đây. Nước dùng ninh xương bò với sả, nêm mắm ruốc, đỏ màu dầu ớt; trong tô có bò, giò heo, chả, có quán thêm chả cua. Ở Huế đây là món ăn sáng, đi sớm sẽ có nhiều quán để chọn.

Ảnh: Chainwit.

Mì Quảng ở Đà Nẵng và Hội An ít nước hơn hẳn phở: chỉ một vá nước dùng màu nghệ đủ thấm sợi mì gạo to bản, bên trên là tôm, thịt, có khi gà hay cá lóc, rắc đậu phộng rang (dị ứng thì dặn bỏ ngay lúc gọi). Người Đà Nẵng bẻ bánh tráng mè vào tô, ăn kèm rau sống, bắp chuối, và ăn mì Quảng bữa nào cũng được.

Ảnh: Jpatokal

Cao lầu là món gắn với Hội An: sợi dày, dai, ăn với thịt xá xíu, rau sống, tóp mỡ, chan chút nước dùng đậm gia vị; tương truyền sợi ngon nhờ nước giếng Bá Lễ trong phố cổ. Ở Hội An hai ngày, tụi mình gợi ý ăn cao lầu một bữa, mì Quảng một bữa để thấy hai món nhìn giống mà khác hẳn.

Bánh xèo miền Trung cỡ nhỏ, vỏ mỏng, cuốn rau chấm nước mắm. Ở Nha Trang bánh hay đổ với mực tươi; một buổi chiều ăn bánh căn, bánh xèo mực, một bữa sáng với tô bún chả cá có chả chiên, chả hấp và một bữa tự cuốn nem nướng với bánh tráng là cách làm quen với món của phố biển.

Ảnh: ASM~viwiki

Miền Nam: cơm tấm, hủ tiếu, bánh mì, bánh xèo #

Cơm tấm là bữa no của Sài Gòn: gạo tấm với sườn nướng than, bì, chả trứng, có khi thêm trứng ốp la, rưới mỡ hành, kèm đồ chua và chén nước mắm ngọt.

Ảnh: Phương Huy

Hủ tiếu ăn nước, hoặc ăn khô với chén nước dùng để riêng. Hủ tiếu Nam Vang có thịt, gan, tôm, trứng cút, có khi thêm huyết; không ăn nội tạng thì dặn bỏ ngay lúc gọi.

Bánh mì có ở khắp nơi, nhưng ổ miền Nam thường nhiều rau và đồ chua hơn ổ Hà Nội. Một ổ bánh mì tiện cho bữa sáng trước chặng xe dài; mua rồi ăn sớm, đừng để dành nhiều giờ.

Bánh xèo miền Nam to cỡ một chiếc đĩa lớn, vỏ giòn, bột pha nước cốt dừa và nghệ, nhân tôm, thịt ba chỉ, giá; người ta cắt miếng, cuốn với xà lách, cải bẹ xanh, rau thơm rồi chấm nước mắm chua ngọt. Bánh ngon nhất khi vừa ra chảo. Giữa các bữa, ly bạc xỉu hay cà phê sữa đá là cách nghỉ chân của người Sài Gòn.

Lần đầu ăn món Việt: gọi gì, ăn thế nào #

Với người lần đầu ăn món Việt, tụi mình gợi ý bắt đầu bằng phở, cơm tấm, bánh mì hoặc bánh xèo. Bánh mì, bánh xèo thường kèm rau sống, đồ chua; muốn theo khuyến cáo của CDC ở trên thì dặn bỏ phần này. Bún bò Huế, chả cá chấm mắm tôm nên để vài hôm sau, khi đã quen mùi nước mắm.

Nhiều quán chỉ bán một món, chỉ cần nói số tô và loại thịt (bò tái, bò chín, gà). Trên bàn thường có chanh, ớt tươi, tương ớt, nước mắm hoặc giấm tỏi: nếm nước dùng trước rồi thêm dần; ớt tươi khá cay, một hai lát là đủ cho lần đầu.

Một tô, một đĩa giá bao nhiêu #

Mỗi dòng là giá một quán hoặc một khu ở thời điểm báo ghi lại; quán không có bảng giá thì hỏi trước khi gọi.

Giá chưa gồm nước uống và món gọi thêm như quẩy, trứng. Theo Báo Ngôi Sao (7/2026), tô bún, phở 30.000 đồng ở Hà Nội gần như không còn.

Ăn chay: quán chay, ngày rằm và cơm chay ở chùa #

Nhiều gia đình Phật tử ăn chay ngày mùng 1 và 15 âm lịch, ngày lễ Phật, ngày giỗ, nên ở thành phố lớn không khó gặp biển "cơm chay", "quán chay", với phở, bún, mì Quảng làm từ đậu hũ, nấm, rau củ. Hai ngày ấy quán chay có thể đông, nên đi sớm hoặc lệch giờ. Ở quán thường, món ghi "chay" chưa chắc không có nước mắm; ăn chay nghiêm thì hỏi rõ nước dùng, nước chấm. Một số chùa có bữa cơm chay phục vụ cộng đồng; hãy hỏi trước xem khách vãng lai có được tham gia không.

Dị ứng: đậu phộng, hải sản, nước mắm #

Nước mắm làm từ cá và có thể có trong nước chấm hoặc nước dùng, như bún bò Huế, mì Quảng; người dị ứng cá cần hỏi rõ từng món, kể cả món chay ở quán thường. Tôm, cua có trong mắm ruốc, mắm tôm, chả cua và nhân bánh xèo, mì Quảng, hủ tiếu Nam Vang. Đậu phộng rắc trên mì Quảng, ăn kèm chả cá, tùy quán còn có trong món khác hay nước chấm. Trứng có trong chả trứng, trứng ốp la của cơm tấm và trứng cút của hủ tiếu.

Đi cùng bạn nước ngoài bị dị ứng, viết sẵn vài câu: "Tôi bị dị ứng đậu phộng", "Không tôm, không mắm tôm, mắm ruốc", "Không nước mắm". Quán không xác nhận được thành phần thì chọn món khác. Ai từng có phản ứng nặng nên hỏi bác sĩ trước chuyến đi về thuốc cần mang theo.

Hỏi nhanh về món ăn Việt Nam #