Du lịch Việt Nam có an toàn không: giao thông, lừa đảo, thời tiết và sức khỏe

Đứng ở một ngã tư Hà Nội giờ tan tầm vài phút là thấy rủi ro chính của chuyến đi nằm ở đâu: xe máy rẽ từ mọi hướng, đèn vừa chuyển xanh đã có người nhích lên. Năm 2025, cả nước có 10.527 người chết vì tai nạn giao thông, gần 29 người mỗi ngày.

Tội phạm bạo lực nhắm vào khách nước ngoài thì hiếm. Thứ du khách hay gặp hơn là trộm vặt, chặt chém và thời tiết thất thường cuối năm.

Chính phủ Mỹ, Anh, Úc đang khuyến cáo gì #

Mỹ và Úc chia khuyến cáo thành bốn mức. Mức 1 là thấp nhất, theo cách Úc giải thích là thận trọng như khi ở nhà, chứ không phải không có rủi ro. Anh (FCDO) không chia mức mà chỉ nêu vùng nên tránh.

Giao thông và xe máy: rủi ro lớn nhất #

Để lái xe máy hợp pháp, khách nước ngoài cần bằng lái Việt Nam phù hợp, hoặc giấy phép lái xe quốc tế (IDP) được Việt Nam công nhận mang kèm bằng quốc gia đúng hạng; một số trường hợp áp dụng theo thỏa thuận riêng, như với công dân Hàn Quốc. Luật công nhận IDP do nước thành viên Công ước Viên 1968 cấp, như Anh; Mỹ, Úc, Ấn Độ không có trong danh sách thành viên của Liên Hợp Quốc.

Lái xe đến 125 cm3 mà không có bằng hợp lệ bị phạt 2-4 triệu đồng; người lái lẫn người ngồi sau phải đội mũ bảo hiểm cài quai, và đã uống rượu bia thì không cầm lái. Úc còn cảnh báo hãng bảo hiểm nhiều khả năng từ chối bồi thường khi bạn lái không bằng hoặc sai hạng.

Không có bằng phù hợp thì ngồi sau người quen đường hoặc gọi xe qua ứng dụng. Xe khách đường dài dễ gặp nạn hơn về đêm, nên chặng đèo núi hãy đi ban ngày.

Sang đường ở chỗ có vạch hoặc đèn cho người đi bộ, nhìn cả hai phía, chỉ bước khi có khoảng trống đủ rộng và đừng trông vào việc xe sẽ tránh mình. Người nước ngoài liên quan tới tai nạn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh trong lúc công an điều tra, theo Anh và Úc.

Chặt chém và lừa đảo: hỏi giá trước, đặt qua kênh chính thức #

Chặt chém là chuyện khách hay phàn nàn ở các phố đông khách nước ngoài. Đặt xe qua ứng dụng như Grab, Green SM để biết giá trước và đối chiếu biển số; với xe ôm hoặc taxi không đặt qua ứng dụng, chốt giá trước khi lên xe. Ở sân bay, đi taxi từ bến có nhân viên điều phối; ở chợ và quán không niêm yết, hỏi giá trước khi mua. Đổi ngoại tệ ở ngân hàng hoặc quầy đổi tiền được cấp phép, rút tiền ở ATM trong ngân hàng, khách sạn, trung tâm thương mại.

Lừa qua mạng có thể mất nhiều tiền hơn: có website giả mạo đơn vị tour, tên miền na ná trang chính chủ, chạy cả quảng cáo trên Google. Trước khi chuyển cọc, kiểm tra ai đứng tên tài khoản nhận tiền và gọi số điện thoại lấy từ nguồn độc lập. Thị thực điện tử chỉ nộp ở trang chính thức evisa.gov.vn.

Giật đồ, ban đêm và đi một mình #

Trộm vặt, nhất là giật túi, giật điện thoại từ xe máy, hay xảy ra ở chỗ đông người và điểm du lịch, thường tăng dịp Giáng sinh và Tết. Đeo túi phía xa lòng đường, bị giật thì buông, đừng giằng co. Hộ chiếu cất két, mang bản sao trang ảnh và thị thực.

Ma túy bị xử rất nặng kể cả lượng nhỏ, thuốc lá điện tử bị cấm mang vào. Phụ nữ đi một mình vẫn đi lại khá dễ dàng; Anh ghi nhận các vụ xâm hại ở khu du lịch thường liên quan tới taxi không phép, nên đặt xe qua ứng dụng, chia sẻ vị trí với người thân và tự mua đồ uống của mình.

Thời tiết theo vùng: lũ miền Trung, đèo núi phía Bắc #

Mùa bão kéo dài khoảng tháng 5-6 tới tháng 11, chủ yếu ảnh hưởng ven biển miền Bắc, miền Trung. Bảng dưới là mùa mưa từng vùng theo khuyến cáo của Anh.

Đi miền Trung tháng 10-11, tụi mình gợi ý đặt vé, phòng đổi được ngày và chừa một ngày dự phòng; nếu bão lũ kéo dài, vẫn có thể phải đổi lịch. Khi có cảnh báo, hoãn di chuyển, tránh đường ngập và làm theo hướng dẫn của chính quyền, khách sạn, kể cả lệnh sơ tán.

Ảnh: Lưu Ly

Ở vùng núi phía Bắc, xem cảnh báo lũ quét, sạt lở trên nchmf.gov.vn trước chặng đèo dài; tuyến mình đi đang có cảnh báo thì hoãn. Trên các cung đèo ở Hà Giang hay đường lên Sa Pa, chỉ dừng ngắm cảnh ở chỗ có lề rộng và đứng sau rào chắn ở điểm sát vực.

Ảnh: Liftold

Ở miền Trung và dọc biên giới với Lào, bom mìn, vật nổ thời chiến vẫn còn ở chiến trường cũ. Đi theo lối có đánh dấu và không nhặt vật kim loại lạ.

Sức khỏe: vắc xin, muỗi và chó mèo #

Bảng dưới theo khuyến nghị của CDC Hoa Kỳ, để bạn nước ngoài mang đi hỏi bác sĩ, không thay cho tư vấn cá nhân.

Với người Việt đi trong nước, muỗi và chó mèo đáng để tâm hơn. Ở TP.HCM, mùa sốt xuất huyết năm nay có thể kéo dài tới tháng 11-12. Dùng kem chống muỗi chứa DEET từ 20% hoặc picaridin, ngủ phòng có điều hòa hoặc màn; sốt cao thì đi khám thay vì tự điều trị.

Đừng vuốt ve chó, mèo, khỉ lạ; bị cắn hay cào, rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch rồi đi khám ngay để được tư vấn tiêm phòng dại. Mùa lũ, tránh lội nước ngập: CDC cảnh báo bệnh xoắn khuẩn lây qua nước bẩn.

Biển và tàu thuyền #

Chỉ tắm trong khu khoanh phao khi có cứu hộ trực, làm theo cờ hiệu và hướng dẫn của cứu hộ; dòng rip có thể hình thành cả ngày biển trông êm. Lên tàu, ca nô, hỏi áo phao để đâu và nghe phổ biến an toàn trước khi chạy. Với tàu ngủ đêm trên vịnh Hạ Long, Anh khuyên cân nhắc kỹ tiêu chuẩn an toàn vì từng có tai nạn do quá tải.

Bảo hiểm, giấy tờ và số khẩn cấp #

Theo Úc, bệnh viện thường đòi trả tiền trước, ca nặng có thể phải chuyển tới Bangkok hoặc Singapore. Bảo hiểm du lịch của bạn nước ngoài nên có:

• Chi phí y tế và vận chuyển cấp cứu, kể cả sang nước thứ ba hoặc về nước.
• Bệnh nền, thai kỳ.
• Xe máy (kèm điều kiện bằng lái hợp lệ ở Việt Nam), lặn biển, trekking nếu định làm.
• Gián đoạn vì bão lũ, kèm số tổng đài 24/24.

Đi tour trong nước, hỏi đơn vị tổ chức có mua bảo hiểm cho khách không.

Hộ chiếu cần còn hạn ít nhất 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh. Công dân Anh được miễn thị thực tới 45 ngày. Với hành trình thông thường, khách Mỹ và Úc cần thị thực trước khi đến; chuyến chỉ đến Phú Quốc có diện miễn thị thực riêng, cần kiểm tra điều kiện. Khai e-visa đúng từng chữ như hộ chiếu, vì sai tên có thể bị từ chối lên máy bay, rồi xem lại ngày trên dấu nhập cảnh trước khi rời quầy.

Tổng đài khẩn cấp chỉ nói tiếng Việt: lưu sẵn địa chỉ khách sạn bằng tiếng Việt, nhờ lễ tân gọi giúp, và xin biên bản công an khi mất đồ để làm hồ sơ bảo hiểm.

Hỏi đáp #